Opieka okołoporodowa w czasie pandemii

  1. Home
  2. Temat: Zdrowie
  3. Opieka okołoporodowa w czasie pandemii
Opieka okołoporodowa w czasie pandemii

Opieka okołoporodowa w czasie pandemii

Obecna sytuacja epidemiologiczna wymusiła zmiany zarówno w naszym życiu zawodowym, jak i osobistym. Do wielu z nich nie byliśmy w żaden sposób przygotowani - szczególnie ucierpiały osoby, które ze względów zdrowotnych powinny pozostawać w stałym kontakcie z pracownikami ochrony zdrowia. I chociaż ciąża to nie choroba, to bez wątpienia wymaga opieki lekarskiej, pielęgniarskiej i położniczej. Jak zmieniała się sytuacja ciężarnych kobiet w czasie pandemii i jak wygląda to w chwili obecnej?

 

Sytuacja epidemiologiczna spowodowała zmiany w wielu sferach życia. Z punktu widzenia kobiet szczególnie istotne są te, które dotyczą opieki medycznej w okresie ciąży, porodu oraz połogu. Dla wielu z nich jest to trudny czas, w którym potrzebują wsparcia swoich najbliższych, zwłaszcza ojca dziecka. W momencie utrudnienia dostępu do opieki medycznej i zakazania porodów rodzinnych znalazły się w trudnej i stresującej sytuacji. Z czym muszą liczyć się kobiety decydujące się na ciąże podczas pandemii i jak rozwija się sytuacja?

 

Nie wszystkie badania można przeprowadzić w sposób zdalny

Na początek musimy zdawać sobie sprawę, że Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników sugeruje ograniczenie liczby wizyt kontrolnych przewidzianych dla pacjentek w obowiązującym Standardzie Organizacyjnym Opieki Okołoporodowej oraz możliwe skrócenie czasu ich trwania. Część z nich realizowana jest w sposób zdalny, przy użyciu systemu teleinformatycznego - najczęściej w formie teleporad.

Jednak w schemacie opieki nad kobietą ciężarną znajdują się badania, które muszą zostać wykonane w ściśle określonym terminie i stan pandemii nie zmienia ich biegu. Do badań tych należą:

§  OGTT, czyli doustny test obciążenia glukozą (24-26 tydzień ciąży wg Standardu Organizacyjnego Opieki Okołoporodowej oraz 24-28 tydzień ciąży wg Rekomendacji PTGiP);

§  Badania USG: I (11+0–13+6 tydzień ciąży), II (18-22 tydzień ciąży) i III trymestru (28-32 tydzień ciąży).

Wizyty wymagające bezpośredniego kontaktu lekarza lub położnej z pacjentką, przeprowadzane są z zachowaniem procedur bezpieczeństwa oraz z wykorzystaniem środków ochrony osobistej. Wszystkie zmiany dotyczą także organizacji pracy w punktach pobrań. W celu zredukowania liczby osób w poczekalniach pacjentki rejestrowane są na konkretne godziny.

 

Jak wygląda USG w czasie pandemii?

Zgodnie z zaleceniami Sekcji Ultrasonografii Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie badań USG w sytuacji epidemiologicznej COVID-19, badania te przeprowadzane są wyłącznie u pacjentek bezobjawowych i z ujemnym wywiadem w kierunku COVID-19. Wywiad polega na telefonicznej ocenie ryzyka i/lub wypełnieniu ankiety epidemiologicznej w momencie stawienia się pacjentki w ośrodku wykonującym badanie.

W celu zmniejszenia ryzyka zakażenia w większości gabinetów zrezygnowano z obecności osób towarzyszących podczas wykonywania badań USG.

Edukacja przedporodowa i poród

Każdej kobiecie, która ukończyła 21 tydzień ciąży, przysługuje edukacja przedporodowa położnej. W dobie pandemii najczęściej prowadzona jest ona w formie online, podobnie jak zajęcia szkół rodzenia.

Poród jest jednym z najważniejszych, najpiękniejszych i zarazem najtrudniejszych momentów w życiu. Dlatego zrozumiałe jest, że zalecenia dotyczące porodów w czasie pandemii wzbudzają wiele emocji wśród ciężarnych. Początkowo w całym kraju wprowadzono zakaz porodów rodzinnych. Wówczas z pomocą rodzącym przychodziły różnego rodzaju komunikatory, umożliwiające kontakt z partnerami.

Obecnie większość polskich szpitali wznowiła możliwość porodów rodzinnych. Szczegółowe zasady ich organizacji leżą w gestii dyrekcji placówki medycznej. Zgodnie z zaleceniem konsultantów krajowych w dziedzinie położnictwa i ginekologii oraz perinatologii, poród rodzinny poprzedza wcześniejszy wywiad epidemiologiczny z rodzącą i towarzyszącą jej osobą. Sam poród powinien się on odbywać w pojedynczej sali porodowej z oddzielnym węzłem sanitarnym. Osoba towarzysząca ma obowiązek stosowania środków ochrony osobistej, a czas jej przebywania na sali porodowej nie może być dłuższy niż 2 godziny od zakończenia porodu. Nadal obowiązuje zakaz odwiedzin w oddziałach ginekologiczno-położniczych.

A co z opieką i edukacją po porodzie?

Zgodnie ze Standardem Organizacyjnym Opieki Okołoporodowej, kobiecie po porodzie przysługują co najmniej cztery wizyty patronażowe położnej Podstawowej Opieki Zdrowotnej (położnej środowiskowej). Pierwsza wizyta powinna odbyć się przed upływem 48 godzin od momentu otrzymania przez położną POZ zgłoszenia o urodzeniu dziecka.

W tej kwestii nie nastąpiły radykalne zmiany, choć na początku pandemii zdecydowanie zmniejszyła się liczba wizyt stacjonarnych (patronaże) na rzecz zdalnych (teleporady). Obecnie większość położnych POZ przeprowadza wizyty domowe, stosując środki ochrony osobistej (jednorazowe fartuchy, rękawice, maski, przyłbice). Ponadto każda wizyta domowa musi być poprzedzona rozmową telefoniczną, podczas której zostanie przeprowadzony wywiad epidemiologiczny. Jeżeli nowo upieczona matka nie wyrazi zgody na wizytę położnej w domu, zobowiązana jest do złożenia pisemnego oświadczenia, a położna do udzielenia porady zdalnej.

Ciąża w czasie pandemii – jak się do tego przygotować?

Decyzja o zajściu w ciąże w obecnych czasach powinna być jeszcze bardziej przemyślana niż zazwyczaj. Osoby zatrudnione w ochronie zdrowia robią co mogą, aby pacjentki pozostawały pod jak najlepszą opieką, ale nie da się uniknąć pewnych ograniczeń. Musimy być świadome, że część wizyt i zajęć (np. w szkole rodzenia), odbędziemy wyłącznie w sposób zdalny, bez możliwości kontaktu na żywo. Powinnyśmy także liczyć się z tym, że jeżeli sytuacja epidemiologiczna ulegnie pogorszeniu, być może na sali porodowej i w szpitalu zostaniemy wyłącznie z personelem medycznym.

Pamiętajmy jednak, że wraz z upływem czasu pojawia się coraz więcej procedur i rozwiązań, które mają na celu poprawić komfort ciężarnych kobiet i otoczyć je opieką w tych trudnych czasach.

 

Za wpis dziękujemy Pani mgr Magdalenie Suchcie :)